Wstęp: Rewolucja na dwóch kołach – Rower Gravelowy Dangerholma
Najnowsze dzieło Dangerholma to prawdziwy majstersztyk inżynierii i designu, który łączy w sobie ekstremalnie zmodyfikowaną ramę MTB Scott Spark RC XC z futurystyczną listą komponentów, gdzie budżet nie stanowił żadnego ograniczenia. Rezultatem jest rower gravelowy, który niemalże wymyka się wszelkim kategoriom, przekraczając granice wyobraźni i możliwości technicznych. To nie jest zwykły rower; to manifest innowacji, świadectwo pasji i odważnego dążenia do doskonałości.
Z ramą, która została dosłownie pocięta i na nowo złożona, prototypowymi, super-szerokimi kołami aerodynamicznymi, niestandardową zębatką 46T, zmodyfikowanym tylnym amortyzatorem oraz jedynym w swoim rodzaju karbonowym kokpitem (kierownica ze zintegrowanym mostkiem) – to klasyczny rower Dangerholma w każdym calu. Każdy element tego projektu został starannie przemyślany i dopracowany, aby stworzyć maszynę, która jest zarówno lekka, szybka, jak i niezwykle wszechstronna. Ten projekt, nazwany Scott Spark RC HMX Gravel Project, stanowi fuzję zaawansowanej technologii XC z funkcjonalnością typową dla rowerów gravelowych, wyznaczając nowe standardy w świecie kolarstwa.
Gravel czy XC? Fuzja światów
To pytanie, które naturalnie nasuwa się przy oglądaniu tego roweru. Czy to rower gravelowy z elementami XC, czy może rower XC przystosowany do gravelu? Odpowiedź Dangerholma jest jasna: to fuzja części gravelowych i XC, wzbogacona o niezliczone modyfikacje i niestandardowe komponenty. Proces tworzenia tego roweru wymagał od Dangerholma modyfikowania wszystkiego, co było potrzebne, aby osiągnąć zamierzony cel. Pracował on wokół MTB-owych korzeni ramy Spark RC, zachowując jej podstawową konstrukcję, piasty MTB oraz widelec o skoku 110 mm. Jednocześnie dodał typowo gravelową kierownicę typu baranek, aerodynamiczne koła o głębokim profilu oraz dużą zębatkę, co radykalnie zmienia charakter roweru.
Celem było stworzenie maszyny, która zachowa komfort i przyczepność pełnego zawieszenia, typowe dla rowerów górskich, jednocześnie oferując szybkość, aerodynamikę i pozycję jazdy znaną z rowerów szosowych i gravelowych. To podejście otwiera nowe możliwości dla kolarzy, którzy chcą pokonywać długie dystanse w trudnym terenie z maksymalną efektywnością i komfortem, nie rezygnując z prędkości na płaskich odcinkach. Zacieranie granic między dyscyplinami staje się coraz bardziej widoczne w świecie kolarstwa, a projekt Dangerholma jest tego doskonałym przykładem.
Rama Scott Spark RC Full-Suspension: Serce Projektu
Baza do niestandardowej konstrukcji
Podstawą dla tej niestandardowej konstrukcji jest rama full-suspension Scott Spark RC HMX XC, która została gruntownie przebudowana, aby pomieścić dużą zębatkę 46T. Rama ta, wykonana z włókna węglowego HMX, jest już w standardzie konstrukcją o wysokiej sztywności i niskiej masie. Wybór ramy XC z pełnym zawieszeniem do roweru gravelowego może wydawać się nietypowy, ale to właśnie on pozwolił na osiągnięcie niespotykanego komfortu i kontroli w trudnym terenie, jednocześnie otwierając drzwi do innowacyjnych modyfikacji.
Dangerholm, mierzący 183 cm, zazwyczaj jeździ na rowerach w rozmiarze L. Jednak w przypadku tego projektu gravelowego zdecydował się na ramę w rozmiarze M. Ta decyzja miała na celu skrócenie zasięgu (reach) oraz rozstawu osi, co przekłada się na bardziej zwrotne i dynamiczne prowadzenie, pożądane w rowerach gravelowych. Aby dodatkowo zoptymalizować geometrię pod kątem gravelu, regulowany kątowo ster został ustawiony w najbardziej stromym położeniu, co jeszcze bardziej wyostrza reakcje roweru na ruchy kierownicą.
Typowy rower XC mógłby mieć mostek o długości 40-50 mm. Jednak dzięki skróceniu zasięgu ramy, Dangerholm mógł zastosować mostek o długości 80 mm, zachowując jednocześnie podobną pozycję jazdy do tej, którą ma na swoim regularnym rowerze gravelowym, Scott Addict Gravel. To kluczowy element, który pozwolił na przeniesienie komfortu i efektywności roweru górskiego na pozycję aerodynamiczną i efektywną, typową dla gravelu.
Ekstensywna przebudowa tylnego trójkąta
Aby utrzymać rozsądną kadencję przy wysokich prędkościach, które są osiągalne na rowerach gravelowych, Dangerholm dążył do zastosowania zębatki o rozmiarze 46T. Jednak rama Spark RC w standardzie jest kompatybilna jedynie z zębatką do 38T. Ta znacząca różnica wymagała drastycznych działań. Aby pomieścić większą zębatkę, tylny trójkąt ramy musiał zostać gruntownie zmodyfikowany. Proces ten obejmował dosłowne przecięcie ramy w celu stworzenia niezbędnego prześwitu. Po wykonaniu nacięcia, rama została profesjonalnie wzmocniona i owinięta dodatkowymi warstwami włókna węglowego, aby zachować jej integralność strukturalną i wytrzymałość. To świadczy o niezwykłej precyzji i zaawansowaniu technicznym całego projektu.
Niestandardowy amortyzator i widelec 110 mm
Rower Spark RC w standardzie oferuje 120 mm skoku zawieszenia zarówno z przodu, jak i z tyłu, oraz trzy pozycje tylnego zawieszenia (Lock, Climb i Open). Jednak w tym niestandardowym rowerze, tylny amortyzator RockShox SIDLuxe Flight Attendant został zmodyfikowany poprzez skrócenie jego skoku z 45 mm do 40 mm. Dzięki tej zmianie tylne zawieszenie oferuje teraz zredukowany skok wynoszący 0, 71 lub 107 mm, w zależności od wybranego trybu.
Z przodu standardowy widelec RockShox SID o średnicy goleni 35 mm i skoku 120 mm został zastąpiony lżejszym RockShox SID SL Flight Attendant o skoku 110 mm. Mniejsze golenie o średnicy 32 mm nie tylko przyczyniają się do redukcji masy, ale także obniżają przód roweru. Obniżenie przodu skutkuje również zwiększeniem kąta główki ramy, co dodatkowo poprawia prowadzenie roweru, czyniąc je bardziej dynamicznym i precyzyjnym – idealnym do szybkiej jazdy gravelowej.
Modyfikacje te są kluczowe dla dostosowania charakterystyki zawieszenia do potrzeb roweru gravelowego. Mniejszy skok tylnego amortyzatora i widelca zapewnia bardziej efektywne pedałowanie i lepsze wyczucie terenu, jednocześnie zachowując wystarczający komfort i zdolność do absorpcji większych nierówności. To idealny kompromis między efektywnością XC a komfortem gravelu.
SRAM Flight Attendant i kombinacja AXS: Inteligentne zawieszenie
Dangerholm wyjaśnił, że system zawieszenia RockShox Flight Attendant i jego kompatybilność z manetkami SRAM AXS otworzyły drzwi do realizacji tego projektu. Jego celem była efektywność oferowana przez Flight Attendant, dlatego opracował sposób na zachowanie pełnej funkcjonalności tego sterowanego sztuczną inteligencją systemu zawieszenia, bez dodawania żadnych przełączników, które mogłyby zaśmiecić kierownicę. To innowacyjne podejście do integracji technologii.
Aby to osiągnąć, Dangerholm przeprogramował manetki gravelowe typu baranek, aby sterowały blokowaniem i odblokowywaniem zawieszenia. Dwukrotne naciśnięcie manetek, które w standardzie zmieniałoby bieg w przedniej przerzutce (której tu nie ma), przełącza tryby zawieszenia. Natomiast pojedyncze naciśnięcie manetki zmienia bieg w standardowy sposób. To genialne rozwiązanie, które pozwala na intuicyjną i szybką kontrolę nad zawieszeniem bez odrywania rąk od kierownicy i szukania dodatkowych przycisków.
Dodaje również, że w przypadku używania miernika mocy SRAM, w pełni automatyczny tryb zawieszenia samodzielnie wyczuwa warunki nawierzchni, kąt nachylenia terenu oraz generowaną moc, aby odpowiednio dostosować zawieszenie – wszystko to bez potrzeby naciskania jakichkolwiek przycisków. To prawdziwa rewolucja w sposobie interakcji kolarza z rowerem, zapewniająca optymalne ustawienie zawieszenia w każdej sytuacji, zwiększając efektywność i komfort jazdy.
Super-szerokie prototypowe koła aerodynamiczne
Koła w tym projekcie to prawdziwe arcydzieło inżynierii i designu. Ultra-szerokie obręcze aerodynamiczne to prototypy, mierzące imponujące 52 mm szerokości i 70 mm głębokości. Zostały one opracowane specjalnie dla tego roweru oraz nadchodzącego modelu Scott Scale RC Aero, a powstały jedynie cztery takie obręcze. To unikalny, w pełni jeżdżący koncept, który został zrealizowany dzięki współpracy specjalistów od karbonu z Faction Bike Studio oraz LX Sim.
Dangerholm dokładnie określił swoje idealne wymiary, a specjaliści dodali karbonową owiewkę aerodynamiczną, uformowaną na standardowej obręczy MTB 29 cali enduro. To innowacyjne podejście pozwoliło na połączenie wytrzymałości i szerokości obręczy MTB z aerodynamicznymi właściwościami głębokich profili szosowych. Ze względu na to, że są to prototypy, komplet kół jest dość ciężki, ważąc 2270 g. Jednak Dangerholm zaznacza, że z teoretyczną masą obręczy wynoszącą 590 g każda dla finalnych wersji, komplet kół mógłby ważyć około 1650 g, co byłoby wynikiem bardzo konkurencyjnym.
Dangerholm twierdzi, że ekstremalne wymiary obręczy optymalizują aerodynamikę w połączeniu z szerokimi oponami, a także poprawiają stabilność opon przy niskim ciśnieniu. Większa objętość opony zwiększa komfort i przyczepność, a także umożliwia stosowanie niższego ciśnienia, co przekłada się na mniejsze opory toczenia w trudnym terenie. To kluczowe cechy dla roweru gravelowego, który ma być szybki na asfalcie i efektywny w terenie.
Do ramy Spark RC, która posiada rozstaw piast 148 mm Boost, potrzebne są piasty MTB. Dangerholm wybrał piasty Extralite HyperSmart 3 ze względu na ich niską masę oraz rozwiązanie problemu kompatybilności – 13-biegowa kaseta gravelowa SRAM RED XPLR wymaga korpusu bębenka kompatybilnego ze SRAM XDR, co jest trudne do znalezienia w piastach MTB. To pokazuje, jak wiele uwagi poświęcono każdemu, nawet najmniejszemu, detelowi w tym projekcie.
Zębatka 46T została wykonana na zamówienie przez firmę Garbaruk. Bazując na ich standardowej zębatce aerodynamicznej, te niestandardowe wersje posiadają specjalny offset, dopasowany do unikalnych wymagań zmodyfikowanej ramy.
Niestandardowa kierownica: Ergonomia i Aerodynamika
Pragnienie Dangerholma, aby zastosować jednoczęściowy kokpit aerodynamiczny, ale połączyć go z geometrią MTB, stanowiło wyzwanie. Luźny kąt główki ramy Spark RC wymagał bardziej stromego kąta mostka, aby skompensować i osiągnąć pożądaną pozycję jazdy, typową dla gravelu. Zwyczajowo, luźny kąt główki ramy sprzyja stabilności, ale w połączeniu z barankiem i dążeniem do agresywnej, aerodynamicznej pozycji, wymagał precyzyjnego dopasowania.
Dangerholm potrzebował mostka o długości 80 mm i kącie -12 stopni, aby uzyskać pożądaną pozycję jazdy. W odpowiedzi na te specyficzne wymagania, specjalista od karbonu, firma Darimo, stworzyła niestandardową kierownicę o szerokości 380 mm ze zintegrowanym mostkiem, posiadającym wymagane wymiary. To pokazuje, jak daleko posunięte były modyfikacje, aby każdy element idealnie pasował do wizji projektanta i ergonomii użytkownika.
Taka niestandardowa kierownica nie tylko optymalizuje pozycję jazdy, ale także przyczynia się do redukcji masy i poprawy aerodynamiki całego roweru. Jest to przykład, jak zaawansowane materiały i precyzyjne wykonanie mogą sprostać najbardziej wymagającym projektom.
Adaptery hamulcowe i duże tarcze: Bezpieczeństwo i Kontrola
Rower wykorzystuje zaciski hamulcowe Flat Mount Force z grupy SRAM, które wymagały specjalnych adapterów, aby pasowały do ramy i widelca MTB z mocowaniem Post Mount. To typowy problem przy łączeniu komponentów szosowych/gravelowych z ramami MTB, ale dzięki odpowiednim adapterom udało się zachować spójność systemu hamulcowego.
Hamulce współpracują z dużymi tarczami hamulcowymi Jagwire Pro LR2 o średnicy 180 mm. Wybór tak dużych tarcz zapewnia dodatkową moc hamowania oraz lepsze rozpraszanie ciepła, co jest niezwykle ważne przy hamowaniu roweru o masie 10,33 kg, szczególnie podczas szybkich zjazdów w trudnym terenie. Duże tarcze zwiększają pewność i kontrolę, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa w ekstremalnych warunkach.
Specyfikacja Projektu Dangerholm Scott Spark RC HMX Gravel
Cały rower waży 10,33 kg (bez pedałów) i oferuje 110 mm skoku z przodu oraz do 107 mm skoku tylnego koła, co czyni go niezwykle wszechstronnym i zdolnym do pokonywania zarówno szybkich, płaskich odcinków, jak i wymagających technicznie tras.
- Rama: Scott Spark RC (HMX, rozmiar M)
- Tylny amortyzator: RockShox SIDLuxe Flight Attendant (niestandardowy skok 40 mm)
- Widelec: RockShox SID SL Ultimate Flight Attendant 110 mm
- Stery: Syncros
- Podkładki pod mostek: Darimo custom
- Kierownica: Darimo Nexum Drag 80x380mm -12º (zintegrowany mostek)
- Top cap: Darimo carbon z śrubą Extralite
- Owijka: Syncros
- Siodło: MCFK
- Sztyca: Darimo T1 Loop
- Zacisk sztycy: Darimo Sub4
- Korby: SRAM XX SL 170mm, Q-factor 168mm
- Zębatka: Garbaruk DM Aero custom (opcje 42T i 46T)
- Suport: CeramicSpeed BB Alpha
- Pedały: Look X-Track Power Dual (+404g)
- Łańcuch: SRAM RED
- Kaseta: SRAM RED XPLR 13-speed 10-46t
- Waga: 10.33kg / 22.77lb (bez pedałów)
Ważna uwaga: Unikalny projekt, nie do powielenia
Należy podkreślić, że grupa SRAM XPLR AXS nie jest przeznaczona do użytku w ramach MTB, a zwłaszcza w ramach z pełnym zawieszeniem. Maksymalny rozmiar zębatki dla standardowego Scott Spark RC wynosi 38T. Rower przedstawiony w tym artykule jest niestandardowym, jednorazowym projektem, który nie jest przeznaczony do replikacji przez osoby bez specjalistycznej wiedzy i narzędzi. Modyfikacje te są niezwykle złożone i wymagają dogłębnego zrozumienia inżynierii materiałowej, wytrzymałości konstrukcji oraz kompatybilności komponentów. Próby samodzielnego powielenia takich modyfikacji mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń sprzętu, utraty gwarancji, a przede wszystkim zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkownika. Projekt Dangerholma to wizjonerskie dzieło, które demonstruje granice możliwości customizacji, ale jednocześnie służy jako przestroga przed nieprzemyślanymi ingerencjami w konstrukcję roweru.